Όλα όσα θα θέλαμε να μάθουμε για τα «Κ» αλλά φοβόμασταν να συζητήσουμε.

main

Κριτική

Χτίζοντας τον μνημονιακό δρόμο προς τον σοσιαλισμό

23 Σεπτεμβρίου 2016 — από K-lab Zone

875548_Screen_Shot_a_2015-08-28_at_12.35.33_PM-960x503.jpg

Ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή η σύμβαση μεταξύ του ΤΑΙΠΕΔ και την Hellinikon Global I.S.A συμφερόντων Λάτση. Το πλαίσιο της σύμβασης ορίστηκε στη βάση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου των προηγούμενων κυβερνήσεων μαζί με τις νέες ήσσονος σημασίας τροποποιήσεις της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Λίγοι θα ήταν αυτοί που θα φανταζόντουσαν ότι το κόμμα, που είχε κάνει σημαία του τον αγώνα ενάντια στο ξεπούλημα του πρώην Αεροδρομίου του Ελληνικού πριν μερικά χρόνια, θα ήταν αυτό που θα διεκπεραίωνε με τόσο μεγάλη επιτυχία την σύμβαση, που θα οδηγήσει στην πιο αμφιλεγόμενη ανάπτυξη στη σύγχρονη ιστορία της Αθήνας.

Καταγραφή

Τι δεν πρέπει να κάνουμε: Ο Πουλαντζάς και η ανατομία του τρόπου που συζητάμε

22 Σεπτεμβρίου 2016 — από Αντώνης Φάρας

14408893_1195474140512557_1379050900_n.gif

Ένα γραμμάριο δράσης αξίζει ένα τόνο θεωρίας, μας διαβεβαίωνε ο Ενγκελς στα τέλη του 19ου αιώνα. Αν αξιολογήσουμε,  με βάση αυτή τη προτροπή του, τη δράση και τη πορεία της αριστεράς των τελευταίων χρόνων θα μπορούσαμε να κρίνουμε τη παρουσία της ως αναντίστοιχη.  Όχι γιατί δεν υπήρξαν κινηματικές διεργασίες (λχ Πλατείες) , όχι γιατί δεν αγωνίστηκε για τη προάσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων και των κοινωνικών ελευθερίων κοκ,  αλλά για το γεγονός ότι μετά τη πλήρη ενσωμάτωση «μιας κάποιας αριστεράς» που έμεινε να εκπροσωπεί ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν κατάφερε να ξεφύγει από την εσωστρέφεια και να σκιαγραφήσει την προοπτική μιας δικιάς της ηγεμονίας απέναντι στη καπιταλιστική κρίση και στα «προγράμματα» των Μνημονίων.

Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση λοιπόν που το κάθε γραμμάριο δράσης είναι χρήσιμο-ακόμη και αν χρειαστεί για να φτάσουμε σε αυτό να αναμετρηθούμε ξανά και από την αρχή με τον ένα τόνο θεωρίας. Το έργο του Νίκου Πουλαντζά, που γεννήθηκε σαν σήμερα (21 Σεπτεμβρίου) το 1936, με τις δεκάδες δημοσιεύσεις, άρθρα, βιβλία αποτελεί ένα τέτοιο «βαρύ»  ίσως μα αναμφισβήτητα χρήσιμο φορτίο. Προφανώς η συζήτηση πάνω στο έργο του Πουλαντζά θα ήταν καλύτερο να παίρνει τη μορφή που αναλογεί στο περιεχόμενο της: να γίνεται συλλογικό κτήμα των υποκειμένων που δρουν για να μετασχηματίσουν τις ζωές τους και όχι να αφήνεται σε μακροσκελείς αναλύσεις του αν ήταν «συνεπής αριστερός ή λενινιστής» ή αν ήταν κατ’εξοχήν και μόνο «ρεφορμιστής».

ΚαταγραφήΚίνημα

Για τον Παύλο Φύσσα και τη δίκη της Χρυσής Αυγής

17 Σεπτεμβρίου 2016 — από Ελευθερία

123-960x693.jpg

Πέρασαν κιόλας τρια χρόνια από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, στην οδό Τσαλδάρη στο Κερατσίνι. Η δολοφονία του στάθηκε η αφορμή για να ξετυλιχτεί το κουβάρι των εγκληματικών πράξεων της Χρυσής Αυγής, και η άκρη του νήματος να φτάσει ακόμη και στις συλλήψεις της ηγετικής ομάδας, δέκα μέρες μετά.

Η δίκη της Χρυσής Αυγής άρχισε στις 20 Απριλίου του 2015 και ενάμιση χρόνο μετά έχουν γίνει μόλις 85 συνεδριάσεις είτε στις Γυναικείες Φυλακές Κορυδαλλού, είτε στο Εφετείο Αθηνών. Έχουν καταθέσει 27 μάρτυρες από τους 132. Οι μάρτυρες υπεράσπισης αναμένεται να ξεπεράσουν τους 100.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ολοκληρώθηκε η εξέταση των 25 μαρτύρων της υπόθεσης Φυσσα. Ενώπιον του δικαστηρίου, κατέθεσε η οικογένεια του Παύλου Φύσσα, οι φίλοι του που ήταν εκείνο το βράδυ μαζί του, οι αστυνομικοί της ομάδας ΔΙΑΣ και αυτόπτες μάρτυρες.

Κουλτούρα

Ομιλία του Καράκας, του Ρομπέρτο Μπολάνιο

14 Σεπτεμβρίου 2016 — από Αναδημοσιεύσεις

BOLANIO-e1373885744438.jpg

Πάντα είχα πρόβλημα με τη Βενεζουέλα. Ένα πρόβλημα παιδικό, καρπός της άστατης εκπαίδευσής μου, ελάχιστο πρόβλημα, αλλά πρόβλημα παρ' όλα αυτά. Ο πυρήνας αυτού του προβλήματος είναι λεκτικής και γεωγραφικής φύσης. Επίσης είναι πιθανό να οφείλεται σε ένα είδος μη διεγνωσμένης δυσλεξίας.

Κουλτούρα

«Το φάντασμα του Αλεξαντρ Βολφ: Η Μαριάν περπατά στη ρωσική στέπα»

7 Σεπτεμβρίου 2016 — από Αλίκη Κοσυφολόγου

xAtiFlHPeRbh9-Ga9JbvQiqiTFphvaxqNb5m_nuoEtU-960x714.jpg

πού είναι το καλοκαίρι, το αδιανόητο καλοκαίρι μηδέν..;

από παιδιά δύο πράγματα τρέμουμε μόλις που πλησιάζει ο Σεπτέμβρης: το τέλος του ευχάριστου και μεγάλου πρωινού μας ύπνου και ακόμη περισσότερο την "ευχή" "Καλός χειμώνας".

Για να αποφύγουμε λοιπόν τις κοινοτοπίες για το φθινόπωρο

Σε κάθε ανθρώπινη ζωή η αλληλουχια των συμβάντων ειναι θαυμαστή...

Γκάιτο Γκαζντάνοφ, Το φάντασμα του Αλεξάντρ Βολφ((Γκάιτο Γκαζντάνοφ, Το φάντασμα του Αλεξαντρ Βολφ, μτφρ: Ελένη Μπακοπούλου, Αθήνα: Αντίποδες, 2015, σελ. 126))

Η νουβέλα του Γκάιτο Γκαζντάνοφ ξεκινά απρόσμενα με μια αναμέτρηση με τις εκτάσεις των ρωσικών στεπών - "Στην Ευρώπη υπάρχει μόνο μία χώρα oπου μπορείς στα αλήθεια να καταλάβεις τι είναι η έκταση, κι αυτή είναι η Ρωσία" – αναφέρει ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής. Εξαντλημένοι ρώσοι στρατιώτες – του Ερυθρού ή του Λευκού στρατού- περιπλανώνται σε αυτές, ξαπλώνουν ανάμεσα στις καλαμιές, πασχίζουν να βρουν τρόπους να προστατευθούν από την απειλή της ζέστης και από εκείνη των αντιπάλων.

Οι πρώτες σελίδες της νουβέλας του περιπετειώδους και στη ζωή και όχι μόνο στη λογοτεχνία Γκάιτο Γκαζντάνοφ μεταφέρουν ένα αίσθημα βάρους. Ή καλύτερα μας μεταφέρουν το ίδιο το βάρος που κουβαλά ο τραυματισμένος νεαρός ρώσος περιπλάνωμενος στη «μέση του πουθενά». Το τοπίο και οι εμπειρίες του υπάρχουν και δεν υπάρχουν/ συμβαίνουν ή δε συμβαίνουν καθώς εκείνος βυθίζεται στο παιγνιώδες σύμπαν ενός ονείρου το οποίο θα ξαναδεί πολλές φορές στη ζωή του.

Αυτός ο εγκιβωτισμός της πραγματικότητας σε ένα φανταστικό τοπίο θα τον ακολουθήσει κι όταν βρεθεί στο ζωηρό μεσοπολεμικό Παρίσι, είτε όταν κρατά τις πρόχειρες σημειώσεις του στο δημοσιογραφικό του μπλοκ χαζεύοντας τις γκροτέσκες φιγούρες ξενύχτηδων γάλλων στο μπιστρό της γειτονιάς του, είτε στις μεταμεσονύχτιες ερωτικές συναντήσεις με την Γελένα Νικολαβγένα, η ιδιαίτερη περσόνα της οποίας σύντομα της αποδίδει τον ρόλο της «μυθικής ερωμένης» μέσα στην αφήγηση.

Κάπως έτσι, με διαρκείς χρονικές και χωρικές παλλινδρομήσεις στην αφήγηση ο Γκαζντάνοφ εισάγει την φόρμα ενός τρόπον τινά «μεταφυσικού νουάρ» ((Νίκος Ξένιος, «Ένας Προυστ στο νυνχτερινό Παρίσι», Βookpress, 3.5.2015)), μιας και όπως παραδέχεται ο ήρωας/συγγραφέας – το κείμενο έχει πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία- η απλή «αισθησιακή πρόσληψη του κόσμου περιορίζει κατά πολύ τις πνευματικές του δυνατότητες»((Γκάιτο Γκαζντάνοφ, Το φάντασμα του Αλεξαντρ Βολφ, μτφρ: Ελένη Μπακοπούλου, Αθήνα: Αντίποδες, 2015, σελ. 40.)). Αυτό το πρόσχημα της μεταφυσικής γίνεται η αφορμή για να εκδιπλωθεί η υπαρξιακή ανησυχία του ήρωα μέσα σε βραδινά επεισόδια που δε στερούνται του κυνισμού ή του χιούμορ.

Η ομορφιά της νουβέλας του Γκαζντάνοφ δεν εξαντλείται στο ενδιαφέρον παιχνίδι με τις λογοτεχνικές φόρμες. Οφείλεται επίσης στην αναγνώριση της δυναμικής διαπλοκής των ταυτότητων μέσα από την εξέλιξη της ιστορίας. Μέσα από το πρίσμα του «εκγαλλισμένου» ρώσου του Παρισιού διαθλάται η πραγματικότητα της προπολεμικής δυτικής Ευρώπης. Ο αντισημιτισμός και ο αντικομμουνισμός δε φύησαν αυτόματα στο έδαφος μιας οικονομικής κρίσης. Αντίθετα, η σπορά τους είχε γίνει πολύ νωρίτερα μέσα σε ένα πεδίο όπου καλλιεργούνταν φυλετικές, εθνοτικές και θρησκευτικές αντιπαραθέσεις. Με αυτό το βλέμμα το Πάρισι δεν είναι μόνο η μητρόπολη – «λίκνο» του πολιτισμού της δυτικής ευρώπης, είναι ταυτόχρονα ο  πραγματικός και συμβολικός τόπος όπου «παίζεται» το δράμα της κρίσης του διαφωτισμού. Με άλλα λόγια,  ο Αλεξάντρ Βολφ γίνεται η άλλη όψη της Μαριάν, του εμβλήματος της κλυδωνιζόμενης γαλλικής δημοκρατίας.

Αναφορές

Γκάιτο Γκαζντάνοφ, Το φάντασμα του Αλεξάντρ Βολφ, μτφρ:Ελένη Μπακοπούλου, επίμετρο: Χρήστος Αστερίου, Αντίποδες, 2015

 

Κριτική

Ο στρατηγικός στόχος ως αφετηρία μιας συστηματικής στρατηγικής ανάλυσης (Μέρος 2ο)

20 Αυγούστου 2016 — από Δημήτρης Παπαζαχαρίας

forum-roman-or-seen-close-the-palatine-one-1913-960x580.jpg

Από το «γιατί» στο «πως»: η σημασία της συστηματικότητας

Αφού έθιξα στο πρώτο μέρος τη θεμελιώδη σημασία της στρατηγικής συζήτησης για την αριστερά και την άμεση ανάγκη για το άνοιγμά της, έρχομαι στο ζήτημα του βέλτιστου τρόπου με τον οποίο πρέπει να γίνει η συζήτηση αυτή. Έχω την άποψη ότι αυτό που λείπει από πολλές διάσπαρτες στρατηγικές τοποθετήσεις αριστερών στελεχών, εδώ και δεκαετίες ίσως, αλλά ταυτόχρονα έχει αυξημένη σημασία σε μια τέτοια περίοδο, είναι η συστηματικότητα. Ο λόγος για τον οποίο συμβαίνει αυτό μέχρι σήμερα, είναι ότι αρκετά κομμάτια από αυτό που θα αποτελούσε μια πλήρη στρατηγική ανάλυση θεωρούνταν λιγότερο ή περισσότερο ληγμένα, οπότε η συζήτηση περιστρεφόταν πάντα γύρω από επιμέρους σημεία της στρατηγικής (π.χ. η σχέση της με τη δημοκρατία, η έξοδος ή μη από την ΕΕ, οι «συμμαχίες της εργατικής τάξης» κλπ.), συνήθως πρόσφορα για ταυτοτικές αντιπαραθέσεις. Έτσι, το συμπληρωματικό στοιχείο της μη συστηματικότητας των στρατηγικών τοποθετήσεων είναι η ταυτόχρονη μερικότητα τους, η οποία συχνά οδηγεί σε στείρες αντιπαραθέσεις επί πολιτικών παρεξηγήσεων.

ΚίνημαΚριτική

Νεοφιλελευθερισμός, Τάξη και Ασφάλεια: Ένα πουκάμισο αδειανό

14 Αυγούστου 2016 — από Αντώνης Φάρας

xavier-ribas2-960x616.jpg

Τάξη, ασφάλεια και «φαντάσματα»

Οι πρόσφατες εκκενώσεις των καταλήψεων στέγασης προσφύγων και μεταναστριών/ών στη Θεσσαλονίκη επιβεβαίωσαν ότι μια κυβέρνηση, η οποία εφαρμόζει νεοφιλελεύθερα μέτρα, θα καταστέλλει και με νεοφιλελεύθερο τρόπο. Μέσω του υπουργού Τόσκα, ο οποίος λίγο πολύ επικαλέστηκε τη ανάγκη να επιβάλλει τη νόμιμη τάξη των πραγμάτων, το δόγμα «τάξη και ασφάλεια» εμφανίστηκε σε όλη του την αρνητική μεγαλοπρέπεια μπροστά μας. Σύμφωνα με αυτό, ο νόμος αντιμετωπίζεται σαν κάτι το ουδέτερο, το μη μεροληπτικό και η «τάξη και η ασφάλεια» σιγά σιγά μετατρέπονται σε Ιδέες, με την δική τους αυταξία και ηθική νομιμοποίηση για τα συντηρητικά κομμάτια των εκάστοτε κοινωνιών.

Αυτή η εμφάνιση, πέρα από την ολοκλήρωση της πολιτικής συνοχής του νεοφιλελεύθερου υποδείγματος κοινωνικής οργάνωσης, συνδέεται άμεσα και αποτελεί αναγκαία τομή και για το ίδιο το υποκείμενο το οποίο ονομάζεται ΣΥΡΙΖΑ και το οποίο, καλώς ή κακώς, διαχειρίζεται όχι μόνο τις καινούργιες  σχέσεις που αναπτύσσει  με τα διάφορα κομμάτια τις κοινωνίας αλλά και ορισμένες παγιωμένες αντιλήψεις που υφίστανται για αυτόν. Σε κάποια, ως επί το πλείστον αντιδραστικά κομμάτια, παραμένει παγιωμένη η ανάμνηση του ΣΥΡΙΖΑ ως υποκινητή του Δεκέμβρη του ’08 ή των πλατειών (κάτι που σε καμία των περιπτώσεων δεν ήταν και ούτε μπορούσε να γίνει).

Κριτική

Fredric Jameson: H καθολική θητεία και ο στρατός των πολιτών

3 Αυγούστου 2016 — από Μεταφράσεις

13649463_839370746164257_1050250559_n-1-960x628.jpg
Μετάφραση: Γιώργος Σουβλής

Το πρωτοπόρο δοκίμιο του Fredric Jameson An American Utopia αμφισβητεί ριζοσπαστικά αριστερές εννοιολόγησεις για το τι συγκροτεί μια χειραφετημένη κοινωνία. Ο Jameson διερωτάται "Εάν οι επιχειρήσεις, τα επαγγέλματα, η θρησκεία ακόμη και τα εργατικά συνδικάτα (πόσο δε μάλλον το ταχυδρομείο ή η μαφία) είναι ανεπαρκή οχήματα για την δυαδική εξουσία, τι έχει απομείνει στο ύστερο καπιταλισμό από ήδη οργανωμένους θεσμούς ικανούς για την ανάληψη ενός παράλληλου και αποφασιστικού επαναστατικού ρόλου που θα φέρει την ριζοσπαστική κοινωνική αλλαγή;

Αυτή είναι η στιγμή για να ονομάσουμε έναν τελικό υποψήφιο, το μόνο υποσύστημα το οποίο μπορεί να λειτουργήσει με ένα πραγματικά επαναστατικό τρόπο. Είναι μια σκέψη που την είχα κάνει πολλά χρόνια πριν εξαιτίας ενός σκίτσου ενός από τους σημαντικότερους πολιτικούς σκιτσογράφους. Νομίζω ότι αυτή η σκέψη έγινε την πρώτη χρονιά της προεδρίας του Eisenhower ή μπορεί και κατά την διάρκεια της εκλογικής καμπάνιας του όταν τα τελευταία ίχνη του New Deal ακόμη επιβίωναν στην ατυχή καμπάνια του Truman για κοινωνικοποιημένο σύστημα υγείας βασισμένο στο αγγλικό και το καναδικό μοντέλο. O Eisenhower - υποθετικά - γεμάτος παράσημα στην στρατιωτική του στολή χαλαρώνει στο βάθος του προεδρικού δωματίου εργασίας των ΗΠΑ επισημαίνοντας, "εάν θέλουν κοινωνικοποιημένη ιατρική περίθαλψη θα πρέπει απλά να υπηρετήσουν στο στρατό όπως έκανα και εγώ."  Αυτή είναι στην πραγματικότητα η ίδια στρατηγική που εγώ προτείνω, η συνταγή για μια νέα μορφή δυαδικής εξουσίας.

Παρακάτω παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα από την ανανεωμένη και διευρυμένη εκδοχή του κειμένου του Jameson που συμπεριλήφθηκε στο An American Utopia: Dual Power and the Universal Army μια συλλογή κειμένων επιμελημένη από το Slavoj Žižek που περιλαμβάνει απαντήσεις στο κείμενο του Jameson από τους Jodi Dean, Saroj Jiri, Agon Hamza, Kojin Karatani, Kim Stanley Robinson, Frank Ruda και Kathi Weeks.