Όλα όσα θα θέλαμε να μάθουμε για τα «Κ» αλλά φοβόμασταν να συζητήσουμε.

main

Κριτική

Ο στρατηγικός στόχος ως αφετηρία μιας συστηματικής στρατηγικής ανάλυσης (Μέρος 2ο)

20 Αυγούστου 2016 — από Δημήτρης Παπαζαχαρίας

forum-roman-or-seen-close-the-palatine-one-1913-960x580.jpg

Από το «γιατί» στο «πως»: η σημασία της συστηματικότητας

Αφού έθιξα στο πρώτο μέρος τη θεμελιώδη σημασία της στρατηγικής συζήτησης για την αριστερά και την άμεση ανάγκη για το άνοιγμά της, έρχομαι στο ζήτημα του βέλτιστου τρόπου με τον οποίο πρέπει να γίνει η συζήτηση αυτή. Έχω την άποψη ότι αυτό που λείπει από πολλές διάσπαρτες στρατηγικές τοποθετήσεις αριστερών στελεχών, εδώ και δεκαετίες ίσως, αλλά ταυτόχρονα έχει αυξημένη σημασία σε μια τέτοια περίοδο, είναι η συστηματικότητα. Ο λόγος για τον οποίο συμβαίνει αυτό μέχρι σήμερα, είναι ότι αρκετά κομμάτια από αυτό που θα αποτελούσε μια πλήρη στρατηγική ανάλυση θεωρούνταν λιγότερο ή περισσότερο ληγμένα, οπότε η συζήτηση περιστρεφόταν πάντα γύρω από επιμέρους σημεία της στρατηγικής (π.χ. η σχέση της με τη δημοκρατία, η έξοδος ή μη από την ΕΕ, οι «συμμαχίες της εργατικής τάξης» κλπ.), συνήθως πρόσφορα για ταυτοτικές αντιπαραθέσεις. Έτσι, το συμπληρωματικό στοιχείο της μη συστηματικότητας των στρατηγικών τοποθετήσεων είναι η ταυτόχρονη μερικότητα τους, η οποία συχνά οδηγεί σε στείρες αντιπαραθέσεις επί πολιτικών παρεξηγήσεων.

ΚίνημαΚριτική

Νεοφιλελευθερισμός, Τάξη και Ασφάλεια: Ένα πουκάμισο αδειανό

14 Αυγούστου 2016 — από Αντώνης Φάρας

xavier-ribas2-960x616.jpg

Τάξη, ασφάλεια και «φαντάσματα»

Οι πρόσφατες εκκενώσεις των καταλήψεων στέγασης προσφύγων και μεταναστριών/ών στη Θεσσαλονίκη επιβεβαίωσαν ότι μια κυβέρνηση, η οποία εφαρμόζει νεοφιλελεύθερα μέτρα, θα καταστέλλει και με νεοφιλελεύθερο τρόπο. Μέσω του υπουργού Τόσκα, ο οποίος λίγο πολύ επικαλέστηκε τη ανάγκη να επιβάλλει τη νόμιμη τάξη των πραγμάτων, το δόγμα «τάξη και ασφάλεια» εμφανίστηκε σε όλη του την αρνητική μεγαλοπρέπεια μπροστά μας. Σύμφωνα με αυτό, ο νόμος αντιμετωπίζεται σαν κάτι το ουδέτερο, το μη μεροληπτικό και η «τάξη και η ασφάλεια» σιγά σιγά μετατρέπονται σε Ιδέες, με την δική τους αυταξία και ηθική νομιμοποίηση για τα συντηρητικά κομμάτια των εκάστοτε κοινωνιών.

Αυτή η εμφάνιση, πέρα από την ολοκλήρωση της πολιτικής συνοχής του νεοφιλελεύθερου υποδείγματος κοινωνικής οργάνωσης, συνδέεται άμεσα και αποτελεί αναγκαία τομή και για το ίδιο το υποκείμενο το οποίο ονομάζεται ΣΥΡΙΖΑ και το οποίο, καλώς ή κακώς, διαχειρίζεται όχι μόνο τις καινούργιες  σχέσεις που αναπτύσσει  με τα διάφορα κομμάτια τις κοινωνίας αλλά και ορισμένες παγιωμένες αντιλήψεις που υφίστανται για αυτόν. Σε κάποια, ως επί το πλείστον αντιδραστικά κομμάτια, παραμένει παγιωμένη η ανάμνηση του ΣΥΡΙΖΑ ως υποκινητή του Δεκέμβρη του ’08 ή των πλατειών (κάτι που σε καμία των περιπτώσεων δεν ήταν και ούτε μπορούσε να γίνει).

Κριτική

Fredric Jameson: H καθολική θητεία και ο στρατός των πολιτών

3 Αυγούστου 2016 — από Μεταφράσεις

13649463_839370746164257_1050250559_n-1-960x628.jpg
Μετάφραση: Γιώργος Σουβλής

Το πρωτοπόρο δοκίμιο του Fredric Jameson An American Utopia αμφισβητεί ριζοσπαστικά αριστερές εννοιολόγησεις για το τι συγκροτεί μια χειραφετημένη κοινωνία. Ο Jameson διερωτάται "Εάν οι επιχειρήσεις, τα επαγγέλματα, η θρησκεία ακόμη και τα εργατικά συνδικάτα (πόσο δε μάλλον το ταχυδρομείο ή η μαφία) είναι ανεπαρκή οχήματα για την δυαδική εξουσία, τι έχει απομείνει στο ύστερο καπιταλισμό από ήδη οργανωμένους θεσμούς ικανούς για την ανάληψη ενός παράλληλου και αποφασιστικού επαναστατικού ρόλου που θα φέρει την ριζοσπαστική κοινωνική αλλαγή;

Αυτή είναι η στιγμή για να ονομάσουμε έναν τελικό υποψήφιο, το μόνο υποσύστημα το οποίο μπορεί να λειτουργήσει με ένα πραγματικά επαναστατικό τρόπο. Είναι μια σκέψη που την είχα κάνει πολλά χρόνια πριν εξαιτίας ενός σκίτσου ενός από τους σημαντικότερους πολιτικούς σκιτσογράφους. Νομίζω ότι αυτή η σκέψη έγινε την πρώτη χρονιά της προεδρίας του Eisenhower ή μπορεί και κατά την διάρκεια της εκλογικής καμπάνιας του όταν τα τελευταία ίχνη του New Deal ακόμη επιβίωναν στην ατυχή καμπάνια του Truman για κοινωνικοποιημένο σύστημα υγείας βασισμένο στο αγγλικό και το καναδικό μοντέλο. O Eisenhower - υποθετικά - γεμάτος παράσημα στην στρατιωτική του στολή χαλαρώνει στο βάθος του προεδρικού δωματίου εργασίας των ΗΠΑ επισημαίνοντας, "εάν θέλουν κοινωνικοποιημένη ιατρική περίθαλψη θα πρέπει απλά να υπηρετήσουν στο στρατό όπως έκανα και εγώ."  Αυτή είναι στην πραγματικότητα η ίδια στρατηγική που εγώ προτείνω, η συνταγή για μια νέα μορφή δυαδικής εξουσίας.

Παρακάτω παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα από την ανανεωμένη και διευρυμένη εκδοχή του κειμένου του Jameson που συμπεριλήφθηκε στο An American Utopia: Dual Power and the Universal Army μια συλλογή κειμένων επιμελημένη από το Slavoj Žižek που περιλαμβάνει απαντήσεις στο κείμενο του Jameson από τους Jodi Dean, Saroj Jiri, Agon Hamza, Kojin Karatani, Kim Stanley Robinson, Frank Ruda και Kathi Weeks.

Κουλτούρα

6 βιβλία για τo καλοκαίρι

1 Αυγούστου 2016 — από Εύα Πλιάκου

tumblr_kthaz7BOt71qa6r56o1_1280-960x637.jpg

Υπάρχει μια παλιά μεταφορά, σχετικά με τους βατράχους και το βραστό νερό. Λένε ότι αν πετάξεις ένα βάτραχο σε βραστό νερό θα πηδήξει κατευθείαν έξω, αν όμως τον βάλεις σε κρύο νερό και σταδιακά τον ζεστάνεις, θα αφεθεί να βράσει ζωντανός επειδή δεν καταλαβαίνει τι συμβαίνει παρά μόνον όταν είναι πολύ αργά. Πιστεύω ότι με τα καλά αναγνώσματα εμείς πρέπει να είμαστε αυτός ο βάτραχος και τα βιβλία το νερό.

Έξι τέτοια βιβλία διαβάσαμε και σας προτείνουμε για φέτος το καλοκαίρι. Διακοπές ή όχι, παραλία ή βουνό, μπαλκόνι ή καναπές, πλοίο, κτελ ή όπου αλλού, αυτά είναι κάποια από τα καλύτερα λογοτεχνικά αναγνώσματα που εκδόθηκαν πρόσφατα και προλαβαίνετε να απολαύσετε τον τελευταίο μήνα του καλοκαιριού.

ΚόσμοςΚριτική

“Το ημέρωμα της στρίγγλας”: συνταγές επιτυχίας από την Βρετανία

25 Ιουλίου 2016 — από Αλίκη Κοσυφολόγου

fc9f25b0f3258b9cacffefa8839dc4bb-e1469473405794.jpg

Υπάρχει ένα πλήθος φεμινιστικών αναγνώσεων της εργογραφίας του Σαίξπηρ, αντιφατικών μεταξύ τους, αρκετές εκ των οποίων πασχίζουν να αναμετρηθούν με το βαθμό της ειρωνείας του κυριάρχου έμφυλου καταμερισμού και των έμφυλων ρόλων που λανθάνει στα σαιξπηρικά έργα. Αναμφίβολα, “Το ημέρωμα της στρίγγλας/The taming of the Shrewέχει αποτελέσει και αποτελεί πεδίο τέτοιων “ασκήσεων”, δεδομένου ότι “προκαλεί” είτε με την αναπαράσταση της απόλυτης άρνησης της επιτέλεσης μιας εναλλακτικής εκδοχής θηλυκότητας (Κατερίνα), είτε με αυτή της διακωμώδησης – ειρωνείας της κυρίαρχης πρακτικής της άρνησης/περιθωριοποίησης της (Πετρούκιος).

Οι περισσότερες από τις σύγχρονες μεταφορές του έργου βρίσκονται στην θέση να αναμετρηθούν με αυτή το “δισεπίλυτο” αίνιγμα των σαιξπηρικών μεταφορών και συμβόλων καθώς το κεντρικό πρόβλημα παραμένει: Είναι η στάση ζωής που επιλέγει η Κατερίνα η ατομική στρατηγική επιβίωσης της σε μια σκληρή πατριαρχική κοινωνία ή μήπως ο Πετρούκιος είναι ο συμβολικός θεματοφύλακας ενός κόσμου που εξαφανίζεται;

ΚαταγραφήΚόσμοςΚουλτούρα

Η συνωμοσία της λησμονιάς

21 Ιουλίου 2016 — από Δημήτρης Πούλιος

Main.jpg

“Δε ξέρω τι γίνεται στον κόσμο Πεπίνιο. Οι άνθρωποι έχουν χάσει την δυνατότητα να θυμούνται, είναι σαν μην θέλουν να τους θυμίζουν πράγματα. Λες και δεν υπάρχει κανένα νόημα στο να θυμάσαι. Κανένα νόημα; Αν πάρεις τις αναμνήσεις μου τι θα μείνει από μένα; Όσο αφορά εμένα όλα αυτά είναι μια συνωμοσία των γαμημένων σοσιαλιστών.” ,

Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν “Off Side

Ο Πέπε δεν μπορούσε να απαντήσει με σιγουριά. Στην Βαρκελώνη είχανε άλλωστε μια ευκολία να ξεχνάνε, η λήθη ήταν πιο οικία από την μνήμη, πιο ασφαλής. Πριν λίγες μέρες έκλεισαν ογδόντα χρόνια από την έναρξη του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου  και ογδόντα χρόνια μετά τίποτα το σπουδαίο δεν υπήρχε στην Βαρκελώνη ή και σε καμία άλλη πόλη της χώρας που να θυμίζει την σημαντικότερη ίσως περίοδο για τη σύγχρονη Ισπανία. Όταν επανεξετάζεται ο εμφύλιος υπάρχουν δύο Ισπανίες, έλεγε ο Πολ Πρέστον, και αρκετοί ακόμη πιστεύουν πως ο “Φράνκο ήταν καταπληκτικός”. Αυτό φάνηκε και από την σθεναρή αντίσταση που βρήκε η νεοεκλεγείσα  δήμαρχος της Μαδρίτης, Μανουέλα Καρμένα, λίγους μήνες πριν, στη προσπάθεια της να αλλάξει τα ονόματα τριάντα οδών που συνδέονταν με το καθεστώς του Φράνκο. Τα ονόματα ακόμη παραμένουν.

Κριτική

Περί στρατηγικής: με στρατηγική η' όπως να ‘ναι; (μέρος 1)

20 Ιουλίου 2016 — από Δημήτρης Παπαζαχαρίας

the-pont-neuf-960x639.jpg

Κλείνει πλέον ένας χρόνος από τα γεγονότα του καλοκαιριού του 2015, και μαζί κλείνει σιγά σιγά ένας χρόνος από τότε που άρχισαν να διατυπώνονται – από αρκετές πλευρές – εκτιμήσεις περί στρατηγικής ήττας (ή ήττας στρατηγικής, αν και νομίζω ότι είναι το ίδιο πράγμα), ((Αντίθετα, ο Γ. Καλαμπόκας στην πρόσφατη τοποθέτησή του (Γιώργος Καλαμπόκας, «Εξάντληση, αυτοκριτική και επανίδρυση: Για τη ΛΑΕ και την αριστερή στρατηγική σήμερα», Rednotebook.gr, 30-6-2016) κάνει διάκριση μεταξύ της βαρύτερης «στρατηγικής ήττας» και της ελαφρύτερης «ήττας στρατηγικής», με το επιχείρημα ότι δεν έχει διαλυθεί η αριστερά τελείως και δεν προσπαθεί ο καθένας να επιβιώσει ατομικά. Κατ’ αρχάς, μόνο οι – ουκ ολίγες – περιπτώσεις προσχώρησης πρώην οργανωμένων στον ατομικό δρόμο που τυχαίνει να γνωρίζω εγώ (και είναι λογικό να μη βρίσκονται στο πεδίο ορατότητας του συντρόφου επειδή προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ), τον διαψεύδουν. Φαντάζομαι ότι υπάρχουν κι άλλες που δε γνωρίζω. Επιπρόσθετα, όμως, η προσχώρηση του μεγαλύτερου κομματιού ενός μαζικού – αριστερού μέχρι πέρσι – κόμματος στο στρατόπεδο του σκληρού νεοφιλελευθερισμού και η στροφή ενός μεγάλου μέρους του – μέχρι πέρσι αγωνιστικού – ακροατηρίου του στην ηττοπάθεια των χαμηλών προσδοκιών, νομίζω πως συνιστούν στρατηγική ήττα.)) μαζί με την ανάγκη να ανοίξει ένας στρατηγικός διάλογος για μια νέα στρατηγική, που θα μπορεί να οδηγήσει τις αντικαπιταλιστικές δυνάμεις στη νίκη. Δυστυχώς, ένα χρόνο μετά, λίγα έχουν συζητηθεί και ακόμα λιγότερα έχουν γραφτεί για το ζήτημα της στρατηγικής. Ουσιαστικά, η συζήτηση περί στρατηγικής βρίσκεται αρκετά πίσω από τις (σχεδόν) κοινά ομολογημένες ανάγκες του αντικαπιταλιστικού χώρου και του σημείου στο οποίο βρισκόμαστε ((Δυστυχώς, και το – πολύ όμορφο κατά τ’ άλλα – “K-lab” έχει χαμηλές επιδόσεις σ’ αυτόν τον τομέα, σε αντίθεση με τον τομέα των αναλύσεων ερμηνείας του κόσμου· ωστόσο, το ζήτημα είναι πως θα τον αλλάξουμε.)).

Καταγραφή

Απλουστευμένη φιλοσοφία ή ένας τρόπος να δεις το μεγάλο, το ωραίο, το συγκλονιστικό

19 Ιουλίου 2016 — από Κλεονίκη Αλεξοπούλου

dispersion_med-960x608.jpg

Το μεγάλο είναι να βρίσκεσαι μέσα στην πάλη για μια καλύτερη ζωή. Όποιος δεν το κάνει αυτό, σέρνεται πίσω απ' τη ζωή. Το ωραίο είναι κάθε τι που στολίζει τη ζωή. Η μουσική, τα λουλούδια, η ποίηση. Το συγκλονιστικό είναι η αγάπη...."

Νίκος Μπελογιάννης

Εδώ και μήνες, από τότε που μπήκε η Άνοιξη, μου έχει γεννηθεί η επιθυμία να ξαπλώσω στο χορτάρι, να μ’ αφήσουν οι λαγοί του Rietlandpark να τους πλησιάσω και να παίξουμε. Το ίδιο και με τα κατσικάκια του Wageningen και τα νεογέννητα παπιά στη λιμνούλα δίπλα στο γραφείο μου. Χθες το βράδυ πέρασε απ’ το μπαρ που συχνάζουμε ένας ζητιάνος που κουβαλούσε μαζί του ένα ολόλευκο κουνέλι (αλμπίνο), το οποίο μας άφησε για λίγο στο τραπέζι, να το χαιδέψουμε έναντι αντιτίμου. Έτσι κατάφερα να έχω δυο λεπτά παιδιάστικης χαράς, την οποία εξαγόρασε η φίλη μου Ιωάννα με ένα ευρώ, μια και δε μου βρίσκονταν ψιλά. Θα έλεγε κανείς ότι περνάω μια φάση παλιμπαιδισμού ή ότι μόνιμα παλιμπαιδίζω. Όμως αυτός ο παλιμπαιδισμός δεν είναι τίποτε άλλο απ’ τη συνειδητοποίηση της αποξένωσης του ανθρώπου απ’ τη φύση και τα ζώα. Και όχι μόνο..